ท่ามกลางความท้าทายทางเศรษฐกิจ IMF ปรับเพิ่มคาดการณ์การเติบโตของ GDP ไทยในปี 2569 เป็น 2.1% แม้ตัวเลขดังกล่าวจะสะท้อนแนวโน้มที่ดีขึ้นจากการประเมินเดิม แต่เมื่อเปรียบเทียบกับหลายประเทศในภูมิภาค เศรษฐกิจไทยยังเติบโตในอัตราที่ค่อนข้างจำกัด

คำถามสำคัญจึงไม่ใช่เพียงว่าเศรษฐกิจไทยจะเติบโตได้มากแค่ไหน แต่คือ การเติบโตดังกล่าวจะส่งผลต่อกำลังซื้อ การลงทุน และการดำเนินธุรกิจขององค์กรไทยอย่างไร

ในช่วงที่เศรษฐกิจเติบโตอย่างระมัดระวัง ธุรกิจอาจต้องเผชิญกับความไม่แน่นอนด้านรายได้ ต้นทุนการดำเนินงาน และการตัดสินใจลงทุน ขณะเดียวกัน เทคโนโลยีและ AI ก็เข้ามามีบทบาทสำคัญในการช่วยให้องค์กรเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานและใช้ทรัพยากรได้อย่างคุ้มค่ามากขึ้น

“ในวันที่เศรษฐกิจเติบโตช้าลง องค์กรต้องไม่เพียงควบคุมต้นทุน แต่ต้องเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานและเลือกลงทุนในเทคโนโลยีที่สร้างผลลัพธ์ได้จริง เพราะความสามารถในการปรับตัวคือกุญแจสำคัญของการแข่งขันในระยะยาว”
อ้างอิงข้อมูลเศรษฐกิจ: International Monetary Fund (IMF) – World Economic Outlook

1. GDP เติบโต แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกธุรกิจจะเติบโตตาม

GDP หรือผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ เป็นตัวชี้วัดมูลค่ากิจกรรมทางเศรษฐกิจโดยรวมของประเทศ การที่ GDP ไทยมีแนวโน้มเติบโต 2.1% จึงไม่ได้หมายความว่ารายได้ของทุกบริษัทจะเพิ่มขึ้นในอัตราเดียวกัน

เนื่องจากแต่ละอุตสาหกรรมได้รับผลกระทบจากปัจจัยทางเศรษฐกิจแตกต่างกัน เช่น กำลังซื้อของผู้บริโภค ต้นทุนวัตถุดิบ ภาระหนี้สิน การเข้าถึงสินเชื่อ และความสามารถในการแข่งขัน

ธุรกิจบางกลุ่มอาจได้รับประโยชน์จากการลงทุนด้านเทคโนโลยีและการส่งออก ขณะที่ธุรกิจ SME หรือธุรกิจที่มีอัตรากำไรต่ำอาจยังต้องบริหารต้นทุนอย่างเข้มงวด

สำหรับองค์กร สิ่งที่ต้องพิจารณาจึงไม่ใช่เพียงภาพรวมเศรษฐกิจ แต่ต้องประเมินด้วยว่ากลุ่มลูกค้าของตนมีความสามารถในการใช้จ่ายมากน้อยเพียงใด และธุรกิจมีความพร้อมในการรับมือกับความเปลี่ยนแปลงแค่ไหน

“เศรษฐกิจที่เติบโตอย่างจำกัด ไม่ได้หมายความว่าธุรกิจจะไม่มีโอกาสเติบโต แต่เป็นช่วงเวลาที่องค์กรต้องกลับมาทบทวนวิธีทำงาน บริหารต้นทุนอย่างชาญฉลาด และนำเทคโนโลยีมาใช้เพื่อสร้างความได้เปรียบในการแข่งขัน เพราะการเติบโตอย่างยั่งยืน เริ่มต้นจากการใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ให้เกิดคุณค่าสูงสุด”
อ่านเพิ่มเติม: IMF – World Economic Outlook

2. เมื่อกำลังซื้อมีข้อจำกัด การลงทุนขององค์กรต้องตอบโจทย์ความคุ้มค่า

ในช่วงที่ธุรกิจมีความไม่แน่นอน การอนุมัติงบประมาณอาจต้องผ่านการพิจารณาที่ละเอียดขึ้น โดยเฉพาะโครงการที่ต้องใช้เงินลงทุนต่อเนื่องหรือยังไม่สามารถแสดงผลตอบแทนได้อย่างชัดเจน

ผู้บริหารจึงอาจให้ความสำคัญกับคำถามเหล่านี้มากขึ้น

• การลงทุนนี้ช่วยลดต้นทุนได้เท่าไร
• ช่วยเพิ่มรายได้หรือประสิทธิภาพการทำงานได้จริงหรือไม่
• ต้องใช้เวลานานแค่ไหนจึงจะเห็นผลลัพธ์
• มีค่าใช้จ่ายแฝงหรือภาระผูกพันระยะยาวหรือไม่
• หากไม่ลงทุนในตอนนี้ จะส่งผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจอย่างไร

แนวโน้มดังกล่าวทำให้การนำเสนอสินค้าและบริการแบบเน้นคุณสมบัติเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพออีกต่อไป ธุรกิจจำเป็นต้องแสดงให้เห็นถึงคุณค่าที่ลูกค้าจะได้รับ และอธิบายได้ว่าการลงทุนดังกล่าวช่วยแก้ปัญหาอะไรให้กับองค์กร

กล่าวได้ว่า ในสภาพแวดล้อมที่งบประมาณมีข้อจำกัด ความคุ้มค่าและผลลัพธ์ที่วัดผลได้จะกลายเป็นปัจจัยสำคัญในการตัดสินใจลงทุน

3. เทคโนโลยีและ AI กลายเป็นเครื่องมือเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน

แม้เศรษฐกิจจะเติบโตอย่างระมัดระวัง แต่การลงทุนด้านเทคโนโลยียังคงเป็นโอกาสสำคัญสำหรับองค์กรที่ต้องการเพิ่มประสิทธิภาพและลดข้อจำกัดในการดำเนินงาน

AI และระบบ Automation สามารถช่วยลดขั้นตอนที่ต้องทำซ้ำ ประมวลผลข้อมูลจำนวนมาก และสนับสนุนการตัดสินใจได้รวดเร็วยิ่งขึ้น อย่างไรก็ตาม การนำเทคโนโลยีมาใช้ไม่ได้รับประกันว่าจะช่วยลดต้นทุนหรือเพิ่มกำไรได้โดยอัตโนมัติ องค์กรต้องเลือกใช้ให้เหมาะสมกับปัญหาและกระบวนการทำงานจริง

ตัวอย่างเช่น

ธุรกิจค้าปลีกและร้านอาหาร สามารถใช้ระบบวิเคราะห์ยอดขายและวางแผนกำลังคนให้เหมาะสมกับช่วงเวลาที่มีลูกค้ามากหรือน้อย ธุรกิจบริการ สามารถใช้ระบบดิจิทัลเพื่อลดการทำเอกสารและช่วยให้พนักงานเข้าถึงข้อมูลได้สะดวกขึ้น องค์กรที่มีพนักงานจำนวนมาก สามารถใช้ระบบบริหารทรัพยากรบุคคลเพื่อลดงานธุรการ เชื่อมโยงข้อมูลการทำงาน และเพิ่มความแม่นยำในการจัดการข้อมูลพนักงาน เป้าหมายจึงไม่ใช่การลงทุนในเทคโนโลยีเพียงเพราะเป็นกระแส แต่คือการเลือกเครื่องมือที่ช่วยให้องค์กรทำงานได้ดีขึ้นด้วยทรัพยากรที่มีอยู่

4. การเพิ่ม Productivity สำคัญไม่แพ้การเพิ่มรายได้

เมื่อการแข่งขันสูงขึ้นและต้นทุนยังเป็นปัจจัยที่ต้องควบคุม การเพิ่มรายได้เพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ หากองค์กรยังมีขั้นตอนการทำงานที่ซ้ำซ้อน ใช้เวลามากเกินความจำเป็น หรือไม่สามารถบริหารทรัพยากรได้อย่างมีประสิทธิภาพ

Productivity หรือผลิตภาพในการทำงาน จึงเป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่องค์กรควรให้ความสำคัญ

การเพิ่ม Productivity ไม่จำเป็นต้องเริ่มจากการเพิ่มจำนวนพนักงานหรือซื้อเทคโนโลยีราคาแพงเสมอไป แต่อาจเริ่มจากการปรับปรุงกระบวนการทำงาน เช่น

• ลดขั้นตอนการอนุมัติที่ซ้ำซ้อน
• ลดการบันทึกข้อมูลชุดเดียวกันในหลายระบบ
• เปลี่ยนงานเอกสารที่ทำด้วยมือให้เป็นระบบดิจิทัล
• ใช้ข้อมูลประกอบการวางแผนกำลังคนและจัดสรรงาน
• วัดผลการทำงานจากผลลัพธ์ควบคู่กับระยะเวลาและต้นทุน

เมื่อองค์กรสามารถลดเวลาที่สูญเสียไปกับงานธุรการ พนักงานก็มีโอกาสนำเวลาไปใช้กับงานที่สร้างมูลค่าให้กับธุรกิจได้มากขึ้น

สิ่งสำคัญคือการเพิ่มประสิทธิภาพไม่ควรหมายถึงการเพิ่มภาระงานให้พนักงานมากขึ้นโดยไม่มีเครื่องมือสนับสนุน แต่ควรเป็นการทำให้กระบวนการทำงานมีประสิทธิภาพและเหมาะสมยิ่งขึ้น

5. ระบบ HR Tech มีบทบาทอย่างไรในยุคที่องค์กรต้องควบคุมต้นทุน?

ต้นทุนด้านบุคลากรเป็นหนึ่งในองค์ประกอบสำคัญของการดำเนินธุรกิจ โดยเฉพาะองค์กรที่มีพนักงานหลายสาขา มีการทำงานเป็นกะ หรือมีขั้นตอนการจัดการเวลาทำงานและเงินเดือนที่ซับซ้อน

การบริหารทรัพยากรบุคคลด้วยเอกสารหรือหลายระบบที่ไม่เชื่อมโยงกัน อาจทำให้เกิดต้นทุนที่มองไม่เห็น เช่น เวลาที่ใช้ตรวจสอบข้อมูล การแก้ไขข้อผิดพลาด การจัดทำรายงาน และการประสานงานระหว่างฝ่าย

ระบบ HR Tech จึงสามารถเป็นส่วนหนึ่งของแนวทางเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารองค์กรได้ ผ่านการทำงานต่าง ๆ เช่น

การจัดการเวลาทำงาน (Time Attendance)

ช่วยรวบรวมข้อมูลเวลาเข้าออกงาน ขาด ลา มาสาย และการทำงานจากสถานที่ต่าง ๆ ให้เป็นระบบ ลดภาระการรวบรวมข้อมูลด้วยมือ และช่วยให้ผู้บริหารตรวจสอบข้อมูลได้สะดวกขึ้น

การบริหารเงินเดือน (Payroll Management)

ช่วยเชื่อมโยงข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการคำนวณเงินเดือน ลดการทำงานซ้ำซ้อน และลดโอกาสเกิดข้อผิดพลาดจากการจัดการข้อมูลหลายชุด ทั้งนี้ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับความถูกต้องของข้อมูลและการตั้งค่าระบบ

การรายงานและวิเคราะห์ข้อมูลบุคลากร

ช่วยให้ผู้บริหารมองเห็นข้อมูลที่จำเป็นต่อการวางแผนกำลังคนและการบริหารงานได้รวดเร็วขึ้น โดยไม่ต้องรอการรวบรวมรายงานจากหลายฝ่ายทุกครั้ง

อย่างไรก็ตาม การลงทุนในระบบ HR Tech ควรพิจารณาจากปัญหาที่องค์กรกำลังเผชิญ ต้นทุนของระบบ ค่าใช้จ่ายในการเปลี่ยนผ่าน และผลลัพธ์ที่คาดว่าจะได้รับ ไม่ใช่พิจารณาจากจำนวนฟีเจอร์เพียงอย่างเดียว

6. องค์กรไทยควรเตรียมตัวอย่างไรในช่วงเศรษฐกิจเติบโตช้า?

เพื่อให้สามารถรับมือกับความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจได้อย่างมีประสิทธิภาพ องค์กรควรพิจารณาแนวทางต่อไปนี้

1. ทบทวนต้นทุนอย่างเป็นระบบ

แยกต้นทุนที่จำเป็นออกจากต้นทุนที่สามารถลดหรือปรับปรุงได้ พร้อมพิจารณาผลกระทบต่อคุณภาพสินค้า บริการ และประสบการณ์ของลูกค้า

2. ใช้ข้อมูลประกอบการตัดสินใจ

ติดตามรายได้ อัตรากำไร กระแสเงินสด ประสิทธิภาพการทำงาน และผลตอบแทนจากการลงทุน เพื่อให้เห็นปัญหาก่อนที่จะส่งผลกระทบต่อธุรกิจอย่างรุนแรง

3. เลือกลงทุนในเทคโนโลยีที่แก้ปัญหาได้จริง

เริ่มจากกระบวนการที่ใช้เวลามาก มีต้นทุนสูง หรือมีข้อผิดพลาดบ่อย จากนั้นจึงประเมินผลลัพธ์ก่อนขยายการใช้งาน

4. พัฒนาทักษะของบุคลากร

เตรียมพนักงานให้สามารถใช้เทคโนโลยีและข้อมูลได้อย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมปรับรูปแบบการทำงานให้สอดคล้องกับเป้าหมายขององค์กร

5. ปรับกลยุทธ์ตามสถานการณ์ของลูกค้า

สำหรับธุรกิจ B2B ควรทำความเข้าใจข้อจำกัดด้านงบประมาณและปัญหาของลูกค้าแต่ละกลุ่ม พร้อมนำเสนอทางเลือกที่เหมาะสมกับความพร้อมในการลงทุนของแต่ละองค์กร

บทสรุป: เศรษฐกิจที่เติบโตช้า อาจเป็นจุดเริ่มต้นของการบริหารองค์กรอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

การปรับคาดการณ์ GDP ไทยเป็น 2.1% สะท้อนแนวโน้มเศรษฐกิจที่ดีขึ้นจากการประเมินเดิม แต่ยังไม่เพียงพอที่จะยืนยันว่าทุกธุรกิจจะฟื้นตัวหรือมีงบลงทุนเพิ่มขึ้นในทิศทางเดียวกัน

ในทางปฏิบัติ องค์กรจำเป็นต้องพิจารณาทั้งสภาพคล่อง ต้นทุนการดำเนินงาน ความสามารถในการแข่งขัน และความพร้อมในการนำเทคโนโลยีมาใช้

สำหรับธุรกิจที่ต้องการเติบโตอย่างยั่งยืน การลดต้นทุนไม่ควรหมายถึงการตัดทุกค่าใช้จ่าย แต่ควรหมายถึงการจัดสรรทรัพยากรให้เกิดประโยชน์สูงสุด พร้อมลดงานที่ไม่สร้างมูลค่าและลงทุนในสิ่งที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในระยะยาว

เพราะในวันที่เศรษฐกิจไม่ได้เติบโตอย่างรวดเร็ว ความสามารถในการบริหารต้นทุนและเพิ่มผลิตภาพ อาจเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ทำให้องค์กรสามารถรักษาความสามารถในการแข่งขันและพร้อมเติบโตเมื่อโอกาสมาถึง