กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง เป็นกองทุนที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมายแรงงาน เพื่อสร้างหลักประกันให้แก่ลูกจ้างในกรณีที่เข้าเงื่อนไขได้รับสิทธิประโยชน์ตามที่กฎหมายกำหนด โดยเงินในกองทุนจะมาจากการสะสมของลูกจ้างและการสมทบของนายจ้าง กองทุนนี้จึงแตกต่างจากทั้งประกันสังคม เงินชดเชย และกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ แม้ว่าจะเกี่ยวข้องกับสวัสดิการของลูกจ้างเช่นเดียวกัน

หลังจากมีการประกาศเลื่อนการบังคับใช้มาแล้ว ล่าสุด จะเริ่มมีผลบังคับใช้อย่างเป็นทางการในวันที่ 1 ตุลาคม 2569 ซึ่งถือเป็นอีกหนึ่งกฎหมายแรงงานที่ฝ่าย HR และนายจ้างควรเตรียมความพร้อมล่วงหน้า

แม้หลายคนจะเคยได้ยินชื่อกองทุนนี้ แต่ยังมีความเข้าใจคลาดเคลื่อนอยู่ไม่น้อย บางคนคิดว่าเป็นประกันสังคม บางคนเข้าใจว่าเป็นกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ หรือเป็นเงินชดเชยตามกฎหมายแรงงาน ทั้งที่จริงแล้ว กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างเป็นกองทุนอีกประเภทหนึ่งที่มีวัตถุประสงค์และหลักเกณฑ์เฉพาะของตนเอง

ทั้งนี้ HR และนายจ้างควรติดตามประกาศและหลักเกณฑ์ล่าสุดจาก กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน รวมถึงตรวจสอบกฎหมายที่ประกาศใน ราชกิจจานุเบกษา เพื่อให้มั่นใจว่าการดำเนินงานเป็นไปตามข้อกำหนดล่าสุด

วันเริ่มบังคับใช้

กฎหมายกำหนดให้เริ่มบังคับใช้ ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2569 เป็นต้นไป

องค์กรที่เข้าเกณฑ์ควรเตรียมระบบงานด้านบุคคลและระบบเงินเดือนให้พร้อมก่อนถึงกำหนด เพื่อให้สามารถดำเนินการได้อย่างถูกต้อง

อัตราเงินสะสมและเงินสมทบ

ในช่วงเริ่มต้นของการบังคับใช้

• ลูกจ้างสะสมเงิน 0.25% ของค่าจ้าง
• นายจ้างสมทบเงิน 0.25% ของค่าจ้าง

และตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2573 เป็นต้นไป จะปรับอัตราเป็น

• ลูกจ้างสะสม 0.5%
• นายจ้างสมทบ 0.5%

ตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด

นายจ้างกลุ่มใดควรตรวจสอบเป็นพิเศษ

องค์กรที่มีลูกจ้าง ตั้งแต่ 10 คนขึ้นไป ควรตรวจสอบว่าตนเองอยู่ในข่ายที่ต้องเข้าร่วมกองทุนหรือไม่

โดยเฉพาะบริษัทที่ยังไม่มี กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ หรือสวัสดิการอื่นที่เข้าเงื่อนไขได้รับการยกเว้นตามกฎหมาย เพราะอาจมีหน้าที่ต้องดำเนินการเกี่ยวกับกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง

สิ่งที่ HR ต้องเตรียม

การบังคับใช้กฎหมายครั้งนี้ไม่ได้หมายถึงเพียงการหักเงินเพิ่มในระบบเงินเดือนเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการเตรียมความพร้อมในหลายด้าน เช่น

• ตรวจสอบว่าองค์กรเข้าเกณฑ์ตามกฎหมายหรือไม่
• ปรับระบบ Payroll ให้รองรับการหักเงินสะสมและเงินสมทบ
• วางแผนงบประมาณสำหรับเงินสมทบของนายจ้าง
• ศึกษาหลักเกณฑ์และขั้นตอนการนำส่งเงินเข้ากองทุน
• สื่อสารข้อมูลกับพนักงาน เพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้อง

การเตรียมตัวล่วงหน้าจะช่วยลดความผิดพลาดเมื่อกฎหมายเริ่มมีผลบังคับใช้จริง

สรุป

กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง EWF : Employee Welfare Fund ถือเป็นอีกหนึ่งการเปลี่ยนแปลงสำคัญด้านกฎหมายแรงงานในปี 2569 ที่ฝ่าย HR ไม่ควรมองข้าม

สิ่งสำคัญที่สุดคือการทำความเข้าใจว่า กองทุนนี้ไม่ใช่ประกันสังคม ไม่ใช่เงินชดเชย และไม่ใช่กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ แต่เป็นกองทุนตามกฎหมายแรงงานที่มีหลักเกณฑ์เฉพาะ และอาจส่งผลต่อการบริหารงานบุคคลและระบบเงินเดือนขององค์กร

การเริ่มวางแผนตั้งแต่วันนี้ จะช่วยให้องค์กรสามารถปฏิบัติตามกฎหมายได้อย่างถูกต้อง ลดความเสี่ยงด้านการบริหาร และสร้างความมั่นใจให้กับทั้งนายจ้างและลูกจ้างเมื่อถึงวันที่กฎหมายมีผลบังคับใช้