ทุกๆ ปีในช่วงต้นปี ตั้งแต่ 1 มกราคม – 31 มีนาคม เป็นช่วงเวลาที่บรรดามนุษย์เงินเดือนจะต้องยื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาหรือยื่นแบบภาษี ภ.ง.ด.90/91 ซึ่งหากปีใดที่ลืมยื่นภาษีหรือยื่นไม่ทันตามเวลาที่กำหนด จะมีโทษปรับทางอาญาไม่เกิน 2,000 บาท
ใครบ้างต้องยื่นแบบภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ภ.ง.ด.90/91
การยื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้ ถือเป็นการแจ้งต่อเจ้าหน้าที่กรมสรรพากรว่า ในปีที่ผ่านมาบุคคลธรรมดามีรายได้อะไรบ้างและมีจำนวนเงินทั้งหมดเท่าไหร่ ซึ่งภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา คือภาษีที่เก็บจากรายได้ของคนทำงานทั่วไปตลอดทั้งปี รวมถึงรายได้จากการทำงานประจำ (เงินเดือน) และรายได้ประเภทอื่นๆ เช่น ค่าจ้างรายวัน โบนัส ค่าคอมมิชชั่น เงินได้จากการรับจ้างอิสระ ดอกเบี้ย เงินปันผล ฯลฯ
อย่างไรก็ตาม แม้ว่าคุณจะถูกหักภาษี ณ ที่จ่ายจากเงินเดือนทุกเดือนแล้ว แต่ก็ยังต้องยื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาประจำปีอยู่ดี เพราะการหักภาษี ณ ที่จ่ายอาจจะมากหรือน้อยกว่าภาษีที่ต้องจ่ายจริง เมื่อคำนวณภาษีทั้งปีแล้ว จึงอาจได้เงินภาษีคืนหรือต้องจ่ายเพิ่มก็ได้
แล้วเงินเดือนเท่าไหร่ที่ต้องยื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ? สำหรับคนโสด กรณีมีเงินเดือนอย่างเดียวต้องยื่นภาษีเมื่อมีรายได้เกิน 120,000 บาท/ปี ส่วนกรณีที่มีรายได้ประเภทอื่นหรือเงินเดือนรวมรายได้อื่น ต้องยื่นภาษีเมื่อมีรายได้รวมเกิน 60,000 บาท/ปี สำหรับแบบภาษีที่ใช้ยื่นนั้น แบ่งออกเป็น
1. ภ.ง.ด. 91 สำหรับผู้ที่มีรายได้จากเงินเดือนเพียงอย่างเดียว
2. ภ.ง.ด. 90 สำหรับผู้ที่มีรายได้อื่นๆ รวมอยู่ด้วย เช่น ฟรีแลนซ์, ขายของออนไลน์, ค่าเช่า, เงินปันผล
สำหรับการยื่นภาษีเงินได้นั้น สามารถยื่นได้ 2 ช่องทาง ได้แก่ การยื่นแบบกระดาษ ณ สำนักงานสรรพากรพื้นที่สาขาทั่วประเทศ ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2569 – 31 มีนาคม 2569 และการยื่นแบบออนไลน์ผ่านเว็บไซต์กรมสรรพากร (ระบบ E-FILING) สามารถยื่นได้ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2569 – 8 เมษายน 2569
เงินเดือนเท่าไหร่ที่จะต้องเสียภาษี ?
การยื่นภาษีเป็นหน้าที่ตามกฎหมาย แต่ไม่ใช่ว่าทุกคนที่ยื่นภาษีจะต้องเสียภาษีเสมอไป อาทิ
· ผู้ที่มีรายได้ไม่ถึง 10,000 บาท/เดือน (120,000/ปี) ไม่ต้องยื่นแบบ และไม่ต้องเสียภาษี
· รายได้ 10,001 – 26,583 บาท/เดือน ต้องยื่นแบบ แต่ยังไม่ต้องเสียภาษี เนื่องจากเมื่อหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนส่วนตัวแล้ว เงินได้สุทธิจะไม่เกิน 150,000 บาท ซึ่งเป็นอัตราที่ได้รับการยกเว้นภาษี
· รายได้เกิน 26,583 บาท/เดือน ขึ้นไป ต้องยื่นแบบ และอาจเริ่มมีภาษีที่ต้องเสีย ซึ่งขึ้นอยู่กับสิทธิลดหย่อนอื่นๆ เช่น ประกันชีวิต บุตร หรือดอกเบี้ยบ้าน ที่อาจช่วยให้เสียภาษีน้อยลงหรือหาเลี้ยงจนไม่ต้องเสียได้
จะเกิดอะไรขึ้น เมื่อลืมยื่นแบบและเสียภาษี
ในกรณีที่คุณไม่ได้ยื่นแบบภาษีและไม่ได้เสียภาษีล่ะ จะมีบทลงโทษอย่างไร ? คำตอบก็คือ คุณจะได้รับโทษปรับทางอาญา ดังนี้
1. กรณีไม่ยื่นแบบแสดงรายการ ภ.ง.ด.90/91 หรือยื่นไม่ทันเวลาที่กำหนด ต้องระวางโทษปรับทางอาญาไม่เกิน 2,000 บาท
2. กรณีชำระภาษีไม่ทันเวลาที่กำหนด ต้องเสียเงินเพิ่มอีกร้อยละ 1.5 ต่อเดือน (เศษของเดือนให้นับเป็น 1 เดือน) ของเงินภาษีที่ต้องชำระ นับแต่วันพ้นกำหนดเวลาการยื่นรายการจนถึงวันชำระภาษี
ตัวอย่างเช่น
ต้องเสียภาษี 20,000 บาท แต่ไม่ได้ชำระภาษีภายในเวลากำหนด โดยเพิ่งมายื่นแบบและชำระภาษีเมื่อผ่านไป 2 เดือน จะต้องเสียค่าปรับ ดังนี้
– เสียค่าปรับกรณียื่นแบบภาษีล่าช้า 2,000 บาท
– เสียค่าปรับเพิ่มอีก 1.5% ต่อเดือน = (20,000 บาท x 1.5% x 2 เดือน) = 600 บาท
รวม 2,000 บาท + 600 บาท = 2,600 บาท
3. กรณีเจ้าพนักงานตรวจสอบแล้วพบว่า ไม่ได้ยื่นแบบแสดงรายการ ชำระภาษีขาดหรือต่ำไป ต้องรับผิดชำระเงินเพิ่ม และต้องเสียเบี้ยปรับ 1 หรือ 2 เท่า ของภาษีที่ต้องชำระ แล้วแต่กรณี
4. กรณีจงใจโดยการแจ้งข้อความเท็จ หรือแสดงหลักฐานเท็จหรือฉ้อโกง เพื่อหลีกเลี่ยงการเสียภาษี จะมีโทษจำคุก ตั้งแต่ 3 เดือนถึง 7 ปี และปรับตั้งแต่ 2,000 บาท ถึง 200,000 บาท
5. กรณีเจตนาละเลย ไม่ยื่นแบบแสดงรายการ เพื่อหลีกเลี่ยงการเสียภาษี จะมีโทษปรับไม่เกิน 200,000 บาท หรือจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือทั้งจำทั้งปรับ
คนไทยบางส่วน ไม่รู้ว่ายื่นภาษีเป็นหน้าที่
แม้ว่าการยื่นภาษีจะเป็นหน้าที่ตามกฎหมาย แต่จากข้อมูลล่าสุดที่สภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) หรือสภาพัฒน์ฯ ร่วมกับ ศูนย์วิจัยเพื่อการพัฒนาสังคมและธุรกิจ เผยผลสำรวจของประชาชนต่อหน้าที่การยื่นแบบและการจ่ายภาษีเมื่อปี 2567 จากกลุ่มตัวอย่างที่มีอายุ 25 ปีขึ้นไป พบว่า มีเพียง 35.7% เท่านั้นที่มีการยื่นภาษีและส่วนใหญ่เป็นผู้ที่ทำงานมีเงินเดือนประจำ ส่วนจำนวนอีกครึ่งหนึ่งหรือ 50.5% ไม่ได้มีการยื่นแบบ แม้ว่าจะมีรายได้อยู่ในเกณฑ์ที่ต้องยื่นแบบ ซึ่งส่วนใหญ่พบว่า เป็นกลุ่มที่ระดับการศึกษาไม่เกินมัธยมศึกษาตอนปลาย หรือ ปวช. และเกือบทั้งหมดเป็นแรงงานนอกระบบ มีรายได้เฉลี่ย 12,115 บาทต่อเดือน
นอกจากนี้ ยังพบว่า กลุ่มที่ยื่นแบบ 60% เป็นกลุ่ม Gen Y ซึ่งมากกว่าครึ่งเป็นผู้จบการศึกษาระดับปริญญาตรีขึ้นไป สำหรับกลุ่มที่อยู่ในเกณฑ์ต้องยื่นแบบ แต่ไม่ยื่น มักกระจายตัวอยู่ในกลุ่ม Gen X Gen Y และ Baby Boomer ในสัดส่วนใกล้เคียงกัน ทั้งนี้ ภาพรวมของคนไทยยังมีความรู้ในระดับต่ำ บางส่วนไม่รู้ว่าการยื่นแบบและการเสียภาษีเป็นหน้าที่ตามกฎหมาย และอีกกว่า 65.6% ไม่ทราบว่าการยื่นแบบนั้น ไม่ได้หมายถึงว่าจะต้องเสียภาษีเสมอไป รวมไปถึงมากกว่าครึ่งไม่ทราบว่าหากมีเงินได้สุทธิไม่เกิน 150,000 บาท จะได้รับการยกเว้นเสียภาษี เป็นต้น
อ้างอิง
https://www.rd.go.th/37392.html
https://www.peakaccount.com/blog/tax/gen-tax/tax-late-filing-penalty
https://www.cimbthai.com/th/personal/blog/financial-guru/salary-and-tax.html
